1/ Graniczna Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Szczecinie, 2/ Zakład Higieny i Epidemiologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie

Streszczenie: Zjawisko pojawiania się gatunków uznawanych do tej pory za egzotyczne na terenie Europy zaczyna się nasilać i jest związane z narastającym globalnym ociepleniem. Gatunki te, nie mając naturalnych wrogów mogą stanowić realne zagrożenie dla bioróżnorodności i relacji pomiędzy rodzimymi gatunkami i jako wektory przenoszące choroby wirusowe i pasożytnicze będą zagrożeniem dla ludzi. W Niemczech, Austrii, Holandii i Polsce zaobserwowano egzotyczne kleszcze z rodzaju Hyalomma, które trafiły tu wraz z ptakami wędrownymi. Są nosicielami groźnych chorób, w tym gorączki krwotocznej krymsko-kongijskiej oraz duru plamistego. Obserwujemy przemieszczanie się na teren Europy i zasiedlanie inwazyjnych gatunków komarów, w szczególności komara tygrysiego (Aedes albopictus) i komara egipskiego (Aedes aegypti), które mogą przenosić m.in. dengę, żółtą febrę, chikungunya i gorączkę zachodniego Nilu. Innym problemem stały się doniesienia o pojawieniu się przypadków zakażenia ssaków wirusem ptasiej grypy H5N1, w tym zwierząt domowych i hodowlanych. Proces zmian pogodowych na terenie Europy, w wyniku którego pojawiają się coraz bardziej dogodne warunki do bytowania i rozwoju gatunków migrujących z Afryki i Azji prowadzi do osiedlania się na terenie naszego kontynentu tarantuli ukraińskiej (Lycosa singoriensis) i skorpiona włoskiego (Euscorpius italicus). Ugryzienia lub ukąszenia nie są groźne, jednak wyjątkową ostrożność powinny zachować osoby, które są uczulone na różne jady. W Europie pojawiły się również żmija lewatyńska (Macrovipera lebetinus) i żmija nosoroga, której jad wywołuje zwykle postępującą martwicę tkanek.

Abstract: The phenomenon of species previously considered exotic appearing in Europe is beginning to intensify, linked to increasing global warming. These species, lacking natural predators, may pose a real threat not only to biodiversity and the relationships between native species, but also, as vectors of viral and parasitic diseases, they will pose a threat to humans. Exotic ticks of the genus Hyalomma, which arrived with migratory birds, have been observed in Germany, Austria, the Netherlands and Poland. They carry dangerous diseases, including Crimean-Congo haemorrhagic fever and typhus. We are observing the migration and establishment of invasive mosquito species into Europe, particularly the tiger mosquito (Aedes albopictus) and the Egyptian mosquito (Aedes aegypti), which can transmit diseases such as dengue, yellow fever, chikungunya and West Nile fever. Another concern has been the reported emergence of cases of mammalian infection with the H5N1 avian influenza virus, including domestic and farm animals. The changing weather patterns in Europe, resulting in increasingly favourable conditions for the habitat and development of migratory species from Africa and Asia, have led to the settlement of the Ukrainian tarantula (Lycosa singoriensis) and the Italian scorpion (Euscorpius italicus) on our continent. While bites or stings are harmless, individuals with allergies to various venoms should exercise extreme caution. The Levantine viper (Macrovipera lebetinus) and the rhinoceros viper, whose venom typically causes progressive tissue necrosis, have also appeared in Europe.

dr Marta Milona, Zakład Higieny i Epidemiologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny, al. Powstańców Wielkopolskich 72, 70-111 Szczecin, tel. 886 143 341, e-mail: marta.milona@pum.edu.pl